Jongeren laten donorregistratie in Nederland vaker achterwege

Steeds meer jongeren in Nederland laten het na om aan te geven of ze na hun dood orgaandonor willen zijn. Daardoor worden ze automatisch als donor geregistreerd. Dat blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) en het Donorregister.

Minder jongeren maken een keuze

Vooral jongeren tussen de 18 en 25 jaar geven minder vaak een voorkeur door. In 2024 had 41 procent van hen nog geen keuze gemaakt in het Donorregister. Dat aandeel lag een jaar eerder op 36 procent. Daarmee vormen jongvolwassenen de grootste groep Nederlanders die automatisch als donor staan geregistreerd, zonder dat zij daar expliciet toestemming voor hebben gegeven.

Bij ouderen ligt dat anders. Slechts 15 procent van de 75-plussers heeft geen keuze doorgegeven. In totaal heeft bijna een kwart van alle Nederlanders (24 procent) geen donorvoorkeur geregistreerd.

Iedereen die 18 jaar wordt, ontvangt een brief en herinnering van het Donorregister met het verzoek een keuze vast te leggen. Wie dat niet doet, krijgt automatisch de status ‘geen bezwaar’, wat betekent dat organen na overlijden mogen worden gedoneerd.

Toename van aantal geregistreerde donors

In totaal stonden begin dit jaar ruim acht miljoen Nederlanders in het Donorregister. Daarvan hebben 4,8 miljoen mensen actief toestemming gegeven voor orgaandonatie. Zo’n 4,3 miljoen mensen hebben expliciet géén toestemming gegeven, terwijl 1,5 miljoen mensen de beslissing overlaten aan hun nabestaanden.

Daarnaast zijn er ongeveer 3,33 miljoen volwassenen automatisch als donor geregistreerd, omdat zij geen keuze hebben gemaakt. Dat aantal steeg met bijna 40.000 ten opzichte van vorig jaar.

Grote verschillen tussen gemeenten

Er bestaan duidelijke regionale verschillen in donorregistratie. In de gemeenten Groningen en Rozendaal staat met respectievelijk 68 en 67 procent het grootste deel van de inwoners als donor geregistreerd. In Urk en Neder-Betuwe ligt dat percentage veel lager, met respectievelijk 47 en 43 procent. In Urk heeft bovendien 32 procent van de inwoners nog helemaal geen keuze vastgelegd, het hoogste aandeel van het land.

Wetswijziging zorgt voor automatische registratie

Sinds de invoering van de nieuwe donorwet in 2020 is elke Nederlander van 18 jaar en ouder in principe orgaandonor, tenzij hij of zij zelf een andere keuze doorgeeft. De wet is bedoeld om het tekort aan donororganen te verkleinen.

Volgens het CBS zegt de data niets over de reden waarom mensen en met name jongeren geen keuze invullen. Artsen houden bij een overlijden altijd rekening met de wens van nabestaanden, vooral als die aangeven dat de overledene geen donor wilde zijn.