Exportverbod Nexperia China: Nederland grijpt in bij chipfabrikant

De Chinese overheid heeft chipfabrikant Nexperia een exportverbod opgelegd. Daarmee mogen de chips die in de Chinese fabriek van Nexperia worden geproduceerd, niet langer het land verlaten. Volgens analisten is het exportverbod voor Nexperia een directe reactie op het recente ingrijpen van de Nederlandse overheid bij het bedrijf.

Nederland greep in vanwege risico op technologie-lek

Het ministerie van Economische Zaken besloot eind september maatregelen te nemen om te voorkomen dat belangrijke Nederlandse chiptechnologie zou weglekken naar China. Daarbij werd de Chinese topman van Nexperia, Zhang Xuezheng, door de Ondernemingskamer van het gerechtshof in Amsterdam uit zijn functie gezet.

Volgens de rechtbank waren er “terecht zorgen” over zijn handelen. Zo gaf Zhang miljoenen uit aan een onnodige bestelling bij een Chinees bedrijf waarin hij zelf een financieel belang had. Ook trok hij bankvolmachten in van financiële bestuurders binnen Nexperia, om die vervolgens toe te wijzen aan mensen zonder ervaring.

Chips mogen China niet meer verlaten

Sinds 4 oktober is het verboden om vanuit de Chinese fabriek van Nexperia eindproducten te exporteren. Het bedrijf produceert daar jaarlijks naar schatting 50 miljard chips, die normaal gesproken worden gebruikt in onder meer smartphones, auto’s en zonnepanelen.

Het bedrijf schrijft op zijn website dat het in nauw overleg is met Chinese autoriteiten om de gevolgen van de maatregel te beperken. “We doen er alles aan om een vrijstelling te krijgen en de impact op onze klanten te minimaliseren,” aldus Nexperia.

Nexperia wereldwijd actief, maar eigendom van Chinees concern

Hoewel het hoofdkantoor van Nexperia in Nijmegen staat, is het bedrijf sinds 2019 volledig eigendom van het Chinese Wingtech. Dat moederbedrijf heeft nauwe banden met de Chinese staat. Volgens rechtbankstukken trok Nexperia al in 2023 aan de bel bij het Nederlandse ministerie vanwege zorgen over de invloed van Wingtech, maar structurele verbeteringen bleven uit.

Nederland handhaaft chipbeschikbaarheid met oude wet

Voor het ingrijpen maakte Nederland gebruik van de Wet Beschikbaarheid Goederen, een wet uit 1952 die tot nu toe nog nooit is toegepast. Met die wet kan de overheid ingrijpen bij bedrijven om te voorkomen dat cruciale producten, zoals chips, in noodsituaties onbeschikbaar raken voor de Nederlandse en Europese industrie.

Volgens het ministerie is het ingrijpen nodig om te voorkomen dat “Nederland en Europa in crisissituaties afhankelijk worden van niet-transparante buitenlandse bedrijven.”

Spanning tussen Nederland, China en de VS

De Chinese regering noemt het Nederlandse ingrijpen “discriminatie van Chinese bedrijven” en wijst erop dat Nederland volgens Beijing handelt onder druk van de Verenigde Staten.
Demissionair minister Karremans ontkent dat, maar rechtbankstukken laten zien dat Nederland al vóór het ingrijpen wist dat Nexperia Amerikaanse handelsbeperkingen opgelegd kreeg. Die maatregelen gingen op 30 september in, dezelfde dag dat Den Haag ingreep.

Toekomst van Nexperia onzeker

Het is nog onduidelijk of het exportverbod tijdelijk of permanent is. Nexperia benadrukt dat het “de dialoog met China en Nederland blijft voeren” om de situatie op te lossen. Intussen overlegt de Nederlandse regering met de Tweede Kamer over vervolgstappen.