Europa werkt aan minimumleeftijd voor sociale media

Europa onderzoekt invoering minimumleeftijd

Het Europees Parlement wil een minimumleeftijd van 16 jaar voor het gebruik van sociale media. Kinderen vanaf 13 jaar zouden volgens het voorstel wel toegang kunnen krijgen, maar alleen met toestemming van ouders. Aanleiding voor deze oproep is de groeiende zorg over lichamelijke en psychische problemen die jongeren ervaren door intensief socialemediagebruik. Een kwart van de jongeren vertoont volgens het parlement kenmerken van problematisch smartphonegebruik. Daarom pleiten de leden voor strengere handhaving van digitale regels, inclusief boetes en mogelijke uitsluiting van platforms die zich niet aan de regels houden.

Aanpak van verslavende functies en misbruik van AI

Het Europees Parlement wil dat verslavende functies worden beperkt. Het gaat bijvoorbeeld om bepaalde algoritmes en gokmechanismen in gamingapps. Ook vraagt het parlement maatregelen tegen manipulatieve AI-toepassingen zoals deepfakes en apps die foto’s kunnen bewerken tot ongewenste beelden. Volgens de leden moet de online omgeving voor jongeren veiliger worden, wat alleen lukt met duidelijke Europese afspraken.

Nederland steunt strengere maatregelen

Nederland sluit zich aan bij de landen die dit beleid ondersteunen. Volgens politiek verslaggever Hans van Soest kiest Nederland bewust voor een Europese aanpak, omdat sociale mediaplatforms alleen effectief kunnen worden gereguleerd wanneer alle lidstaten dezelfde regels hanteren. Staatssecretaris Vincent Karremans gaf afgelopen zomer al een dringend advies aan ouders om kinderen onder de 15 jaar weg te houden van sociale media zoals Instagram en Tiktok. Daarnaast wil het kabinet dat de Europese wetgeving voor digitale diensten verder wordt versterkt.

Omzeilen van regels in Australië

Australië is het eerste land dat een wettelijk verbod heeft ingevoerd. Kinderen onder de 16 mogen daar geen account hebben. De eerste signalen laten zien dat jongeren die regels proberen te omzeilen met een VPN, waarmee ze hun online locatie kunnen veranderen. Dat gebeurde eerder ook in het Verenigd Koninkrijk, waar jongeren leeftijdscontroles op verschillende platforms konden ontwijken. De Australische toezichthouder moet hierdoor intensief toezicht houden. Bedrijven die onvoldoende doen om jongeren te weren riskeren hoge boetes.

Handhaving binnen Europa

In Europa geldt sinds 2024 de Digital Services Act. Deze verplicht platforms om actief bij te dragen aan bescherming van minderjarigen. In de praktijk blijkt dat dit nog niet altijd lukt. Zo toonde een Nederlands jongerenpanel aan dat Snapchat nog steeds gebruikt kon worden om illegale vapes te vinden, ondanks eerdere toezeggingen van het bedrijf.

Effect van sociale media op welzijn

Onderzoek wijst uit dat minder gebruik van sociale media positieve effecten heeft op jongeren. Een studie van Harvard laat zien dat een week geen sociale media bij jongvolwassenen leidde tot minder angst, minder depressieve symptomen en een afname van slaapproblemen.

Hoe nu verder binnen de EU

Het voorstel van het Europees Parlement is een initiatiefrapport. Dit betekent dat het dient als oproep. De Europese Commissie moet beslissen of zij dit oppakt. Commissievoorzitter Ursula von der Leyen heeft eerder aangegeven het initiatief te steunen. Ook landen als Griekenland en Denemarken onderzoeken een verbod voor jongeren tot 15 jaar. Het is dus mogelijk dat er Europese wetgeving komt, al is nog niet zeker wanneer en in welke vorm dat gebeurt.

Bron: AD