Drie uur per dag op je smartphone? Waarom smartphonegebruik verminderen belangrijk is

Wist je dat drie uur per dag op je smartphone neerkomt op een jaar van je leven in slechts vijf jaar tijd? Dat berekent gz-psycholoog Debbie Been, auteur van “Slimmer dan je smartphone”. Met haar boek wil ze mensen bewust maken van de impact van smartphonegebruik en concrete tips geven om hun smartphonegebruik te verminderen.

De schaduwzijde van smartphonegebruik

Volgens Been bestaan er officieel geen diagnoses als ‘smartphoneverslaving’, maar de gedragskenmerken vertonen sterke gelijkenissen met andere verslavingen. “Mensen raken in een roes als ze op hun telefoon zitten. Ze zitten stil, gebogen, en vergeten hun omgeving,” zegt Been.

Dat gedrag heeft gevolgen: we maken minder écht contact, voelen ons vaker eenzaam en vergelijken onszelf continu met anderen. “Zowel kinderen als volwassenen raken gevangen in een cyclus van dopamineshots telkens op zoek naar likes of korte filmpjes,” legt Been uit.

Een bewuste balans vinden

Het idee voor haar boek ontstond toen Been besefte hoe vroeg schermgedrag al begint. “Ik zag een baby in een kinderwagen met een scherm. Terwijl er zoveel te zien is in de echte wereld.”

Ze benadrukt dat het verminderen van smartphonegebruik meer is dan alleen het instellen van schermtijd. “Als je iets wegneemt, moet je ook iets terugbrengen. Dat kan tijd zijn voor hobby’s, familie of rust. Anders hou je het niet vol.”

Tijd herwinnen door smartphonegebruik te verminderen

Gemiddeld brengen mensen nu al vijf uur per dag door op hun telefoon. Been stelt de vraag: “Wat zou je doen met twee uur extra per dag? Meer bewegen, vrienden zien, of gewoon even niets?”

Ze pleit niet voor een volledig afscheid van de smartphone, maar voor bewuster gebruik. “Gebruik het voor wat nuttig is navigatie, muziek of contact, maar laat het geen gewoonte worden om elk vrij moment te scrollen.”

Een frisse start zonder dopamineshots

Been begint haar dag zonder telefoon. “Wie direct na het opstaan zijn smartphone pakt, geeft zichzelf een dopamineshot. De rest van de dag voelt dan saai.”

Haar tip: “Wacht met je telefoon tot je weet wat je uit de dag wilt halen. Dan bepaal jíj de toon, niet je scherm.”

Grenzen stellen en balans vinden

Ook bij haar kinderen is balans het sleutelwoord. Ze mogen drie uur per dag hun smartphone gebruiken met duidelijke uitleg waarom. “We willen dat ze bewust omgaan met technologie, niet dat ze erdoor beheerst worden.”

Been vergelijkt het met alcoholgebruik: “Ingrijpen voordat het een probleem wordt, is beter dan wachten tot het te laat is.”