Zenderonderzoek toont aan: wolf in Nederland beweegt vrij door landschap

Uit nieuw zenderonderzoek van Wageningen University & Research blijkt dat de wolf in Nederland zich opvallend gemakkelijk door het landschap verplaatst. Het roofdier zwemt rivieren over, steekt snelwegen over en legt enorme afstanden af. Het onderzoek, dat plaatsvindt in en rond Nationaal Park De Hoge Veluwe, biedt voor het eerst gedetailleerd inzicht in het gedrag en de bewegingen van wolven in Nederland.

In oktober werd een wolf voorzien van een gps-zender. Daarnaast kregen ook vier herten een zender, om de interactie tussen roofdier en prooi te onderzoeken. In slechts drie maanden tijd legde de gezenderde wolf maar liefst 2528,5 kilometer af door Nederland.

Wolf doorkruist meerdere provincies

Uit de verzamelde data blijkt dat de wolf in Nederland gemiddeld zo’n 30 kilometer per dag aflegt. In korte tijd trok het dier door vier provincies en bewoog hij zich door het leefgebied van negen verschillende wolvenroedels.

Na het zenderen op 16 oktober vertrok de wolf vrijwel direct van de Hoge Veluwe. Binnen twee weken doorkruiste hij Overijssel en Drenthe, waarna hij terugkeerde naar de Veluwe. Van eind oktober tot begin december verbleef de wolf vooral in de Veluwezoom en het Kroondomein Het Loo.

Opvallend verblijf op Utrechtse Heuvelrug

Op 6 december verplaatste de wolf zich richting de Utrechtse Heuvelrug, waar hij sindsdien regelmatig wordt waargenomen. “Dat is opvallend, omdat de wolf eerder steeds maar kort in bepaalde gebieden verbleef,” zegt onderzoeker Frank van Langevelde van Wageningen University. Of de wolf zich daar ook definitief zal vestigen, is volgens de onderzoekers nog te vroeg om te zeggen.

Zwemmen en snelwegen oversteken

Het zenderonderzoek laat zien hoe goed de wolf in Nederland zich weet aan te passen aan een sterk door mensen ingericht landschap. Zo zwom het dier meerdere keren de IJssel over en stak hij verschillende snelwegen over. Deze verplaatsingen vonden vrijwel altijd ’s nachts plaats.

Volgens de onderzoekers onderstreept dit gedrag de grote flexibiliteit en overlevingskracht van de wolf. Overdag blijft het dier vooral uit het zicht en zoekt hij beschutting in dichte bossen, soms zelfs vlak bij wandelpaden.

Meten is weten

Het onderzoek richt zich op de interactie tussen wolf, prooidieren en mens. “In Nederland wordt veel over wolven gesproken en beleid wordt vaak gebaseerd op aannames,” aldus een woordvoerder van de universiteit. “Wij willen feiten verzamelen. Meten is weten.”

Tot nu toe zijn één wolf en vier herten gezenderd. Ook deden ruim 400 bezoekers van De Hoge Veluwe vrijwillig mee door tijdens hun wandeling een zendertje te dragen. Uiteindelijk moeten vijf wolven, tien reeën, tien wilde zwijnen en tien edelherten worden gevolgd.

Zenderonderzoek tijdelijk stilgelegd

Het onderzoek liep kort vertraging op toen een gezenderde hinde enkele dagen na het aanbrengen van de zender overleed. Uit onderzoek bleek dat het dier stierf aan bacteriële bloedvergiftiging en longontsteking. Na melding bij de bevoegde instanties werd het zenderonderzoek hervat.

Voorlopig is er nog te weinig data om harde conclusies te trekken over de relatie tussen de wolf in Nederland, zijn prooien en menselijke activiteiten. Het onderzoek loopt daarom de komende tijd door.