Vlees maakt een comeback, maar plantaardig eten blijft de norm

Waar veganisme enkele jaren geleden een sterke opmars maakte, lijkt die groeigolf nu te stabiliseren. Steeds meer veganrestaurants sluiten hun deuren, en supermarkten halen bepaalde vleesvervangers uit de schappen. Tegelijkertijd zien we dat vlees een bescheiden comeback maakt.

Maar betekent dit dat plantaardig eten op z’n retour is? Of zijn we simpelweg een nieuwe fase ingegaan waarin plantaardig eten zó gewoon is geworden dat het niet langer als uitzondering wordt gezien?

De comeback van vlees: van morele druk naar balans

Volgens cijfers van het Nederlands Veganisten Verbond (NVV) eten ruim 180.000 Nederlanders volledig plantaardig. Toch zien we een subtiele verschuiving: vleesconsumptie stijgt licht en wordt sociaal weer beter geaccepteerd.

In de podcast Voorheen Schaamteloos Randstedelijk bespreken Doortje Smithuijsen en Perre van den Brink deze trend. Zij noemen twee belangrijke oorzaken:

1. Morele vermoeidheid. Duurzaam eten voelt voor velen als een constante morele plicht. Door af en toe vlees te eten, ervaren mensen een gevoel van vrijheid.
2. Status en identiteit. Waar plantaardig eten vroeger stond voor bewustzijn en idealisme, zien sommige consumenten vlees nu weer als authentiek en “echt”.

“Voeding is niet langer alleen een morele kwestie, maar ook een manier om identiteit uit te drukken,” aldus de podcastmakers.

Groei van plantaardige vleesvervangers stagneert

Volgens het Rabobank-rapport Global Animal Protein Outlook 2025 stagneert de groei van de markt voor vleesvervangers. De verkoop van plantaardige producten daalde in de eerste veertig weken van 2024 met vijf procent ten opzichte van dezelfde periode in 2023.

Rabobank wijst op een afnemende consumentenvraag en een verschuiving naar hybride vleesproducten, waarin vlees wordt gecombineerd met plantaardige ingrediënten.

Deze trend laat zien dat consumenten vaker kiezen voor gematigde oplossingen in plaats van volledig vegan alternatieven.

Veganrestaurants sluiten, maar plantaardig eten is overal

Volgens data van de Kamer van Koophandel en platform Happy Cow neemt het aantal volledig veganrestaurants in Nederland af. Momenteel telt ons land nog zo’n 150 plantaardige eetgelegenheden, maar winst maken blijkt steeds moeilijker.

Dat komt volgens horecaplatform Horecava vooral doordat plantaardig eten mainstream is geworden. Waar veganmenu’s tien jaar geleden nog uitzonderlijk waren, biedt tegenwoordig vrijwel elk restaurant meerdere plantaardige gerechten aan.

Een woordvoerder van restaurant Vannu in Bavel zegt hierover:

“De markt voor volledig vegan restaurants wordt kleiner, maar ook volwassener. Plantaardig eten is nu een vanzelfsprekend onderdeel van onze eetcultuur.”

Vegan label onder druk: focus op beleving en kwaliteit

Volgens de eigenaren van Vannu heeft het woord vegan soms een negatieve bijklank. “Mensen denken dan vooral aan wat ze niet krijgen,” zeggen ze. “Daarom noemen wij ons liever een groenterestaurant. We laten zien wat gasten wél krijgen smaak, beleving en kwaliteit.”

Die strategie lijkt te werken. Vegan ondernemers verschuiven hun focus van activisme naar culinaire ervaring en kwaliteit, waarmee ze een breder publiek aanspreken.

De volwassen fase van plantaardig eten

Hoewel vlees dus weer iets populairder wordt, betekent dit niet dat plantaardig eten voorbij is. Integendeel: het is geïntegreerd in ons dagelijks leven.

Volgens Lisa Stel van LisaGoesVegan is dat juist een teken van succes:

“Vegan eten was nog nooit zo makkelijk. Elk restaurant heeft plantaardige opties, en op sociale media barst het van de inspiratie.”

Dat plantaardig eten inmiddels de norm is geworden, zorgt wel voor meer concurrentie. Volledig vegan bedrijven moeten zich onderscheiden op kwaliteit, creativiteit en merkbeleving.

Restaurant Vannu ziet dat als een kans:

“Dat plantaardig eten overal beschikbaar is, vinden wij positief. Het betekent dat mensen bewuster kiezen. Onze specialisatie in pure groentekeuken blijft onze kracht.”

Conclusie: plantaardig eten is niet op z’n retour, maar volwassen geworden

De hype rond veganisme mag afnemen, maar het idee erachter is stevig geworteld. Plantaardig eten is volwassen geworden niet langer een niche, maar een vanzelfsprekend onderdeel van de moderne keuken.

Vlees mag dan een kleine comeback maken, de toekomst van ons bord blijft grotendeels groen, bewust en evenwichtig.