Toename zelfdoding jongeren, vooral onder jonge vrouwen

Het aantal gevallen van zelfdoding jongeren tot 30 jaar is de afgelopen tien jaar duidelijk gestegen. Dat meldt suïcidepreventiefonds 113 op basis van cijfers van het CBS. In 2014 overleden 212 tieners en twintigers door zelfdoding, terwijl dat aantal in 2024 is opgelopen tot 299.

Hoewel het totale aantal jongeren in Nederland in die periode is toegenomen, groeide het aantal zelfdodingen relatief sneller. Volgens bijzonder hoogleraar suïcidepreventie Renske Gilissen is dat zorgelijk. “Het aantal schommelt, maar over een langere periode zie je een duidelijke stijging. We horen vaker dat het mentaal niet goed gaat met jongeren, maar zelfdoding jongeren is de meest extreme en tragische uitkomst.”

Campagne om zelfdoding jongeren terug te dringen

Suïcidepreventiefonds 113 start daarom de campagne Lessen voor het leven. Het doel is om zelfdoding jongeren te verminderen door mentale gezondheid bespreekbaar te maken, onder meer op scholen en binnen gezinnen.

Denk je aan zelfdoding of maak je je zorgen om iemand? Praten helpt. Dat kan anoniem via chat op www.113.nl of telefonisch via 113 of 0800-0113.

Stijging vooral zichtbaar bij jonge vrouwen

Mannen overlijden nog steeds vaker door zelfdoding dan vrouwen, maar juist onder jonge vrouwen neemt zelfdoding jongeren de laatste jaren sterk toe. Ook het aantal gevallen van zelfbeschadiging groeit binnen deze groep.

Het aanwijzen van één oorzaak is volgens Gilissen lastig. Om meer inzicht te krijgen, spreekt 113 al jaren met nabestaanden. Deze gesprekken worden vastgelegd in een databank. Daaruit blijkt onder meer dat veel jongeren die overlijden door zelfdoding vroegtijdig schoolverlater waren.

Daarnaast zijn er duidelijke verschillen tussen mannen en vrouwen. Vrouwen zaten vaak al in een zorgtraject en hadden soms eerdere pogingen gedaan. Bij mannen lijkt zelfdoding jongeren vaker onverwacht te komen, waarbij problemen zoals autisme en verslaving een rol kunnen spelen.

‘Hij zat meer in de knoop dan wij wisten’

Bij Leroy Hofland kwam zijn zelfdoding in 2007 voor zijn omgeving volledig onverwacht. Zijn zus Cindy van Hamond herinnert zich hoe hij haar de avond ervoor nog geruststelde. “De volgende ochtend hoorde ik mijn moeder gillen. Dat moment staat in mijn geheugen gegrift.”

Volgens Cindy leidde haar broer twee levens. “Hij zat vast in leugens en problemen die wij niet kenden. Hij zag geen uitweg meer.” Het verlies heeft haar leven blijvend veranderd. “Mijn missie is nu om het taboe op mentale gezondheid te doorbreken en zelfdoding jongeren te voorkomen.”

Het gesprek aangaan redt levens

Volgens klinisch psycholoog Maryke Geerdink is het voeren van open gesprekken cruciaal. “Durf die ene vraag te stellen: ‘Heb je wel eens gedacht dat het beter zou zijn als je er niet meer was?’”

Wanneer iemand aangeeft zulke gedachten te hebben, is luisteren belangrijker dan oplossingen aandragen. “Laat iemand vertellen en vraag wat diegene nodig heeft. Zelfdoding jongeren voorkomen is een verantwoordelijkheid van de hele samenleving.”