Schrijfvaardigheid tweedejaars scholieren onder druk: 1 op de 6 haalt basisschoolniveau niet

Uit nieuw onderzoek van de onderwijsinspectie blijkt dat de schrijfvaardigheid tweedejaars scholieren ernstig achterblijft. Aan het einde van de tweede klas kan ruim 17 procent van de leerlingen nog geen eenvoudige verhalen of berichten schrijven. Vooral in het vmbo-basis en -kader is de achterstand groot.

Grote verschillen tussen onderwijsniveaus

De cijfers laten zien dat 40 procent van de vmbo-basis- en kaderleerlingen het niveau niet haalt dat eigenlijk al in de bovenbouw van de basisschool bereikt moet zijn.
In het vmbo gemengde en theoretische leerweg gaat het om 18 procent.
Bij havo/vwo blijft 4 procent achter op het minimale niveau 1F.

Volgens de inspectie gaat het om “tienduizenden leerlingen met een risico op laaggeletterdheid”. De bevindingen sluiten aan bij eerdere signalen dat basisvaardigheden zoals taal, lezen en rekenen nauwelijks verbeteren.

Waarom schrijfvaardigheid achterblijft

Het onderzoek naar de schrijfvaardigheid tweedejaars scholieren is voor het eerst grootschalig uitgevoerd. De onderwijsinspectie noemt de resultaten zorgelijk, maar niet verrassend. Dat komt doordat scholen tijdens de Nederlandse les vaak tijd tekortkomen.

Docenten geven aan dat ze gemiddeld slechts een half uur per week besteden aan schrijven, omdat er ook verplicht aandacht moet zijn voor grammatica en begrijpend lezen. Daardoor wordt oefenen met echte schrijftaken snel naar de achtergrond geschoven.

Schrijven is meer dan een taak voor Nederlands

De inspectie benadrukt dat alleen het vak Nederlands onvoldoende is om de schrijfvaardigheid tweedejaars scholieren te verbeteren. Ook bij vakken als geschiedenis, biologie en maatschappijleer zouden leerlingen vaker moeten schrijven, herschrijven en reflecteren.

Schrijfvaardigheid is immers een basisvaardigheid voor het leven: van succes in vervolgopleidingen tot het schrijven van een goede sollicitatiebrief.

Gevolgen voor toekomstig onderwijs en werk

Wanneer leerlingen onvoldoende leren schrijven, kan dat gevolgen hebben voor:

• Hun studieprestaties in bovenbouw en vervolgopleidingen
• De kans op laaggeletterdheid
• Succesvolle deelname aan de arbeidsmarkt
• Het vermogen om heldere teksten te maken voor opdrachten, verslagen of sollicitaties

De inspectie roept scholen daarom op om meer tijd en aandacht vrij te maken voor schrijfonderwijs en dat in alle vakken.