Nederland krijgt stevige kritiek op aanpak geweld tegen vrouwen

Nederland doet nog steeds te weinig om vrouwen te beschermen tegen geweld. Dat blijkt uit een nieuw rapport van GREVIO, het toezichtsorgaan van de Raad van Europa dat controleert of landen het Verdrag van Istanboel naleven. Volgens de organisatie moet Nederland “dringend actie ondernemen” om het beleid te verbeteren en slachtoffers beter te beschermen.

Te weinig besef van genderongelijkheid

Volgens GREVIO wordt huiselijk geweld in Nederland nog te vaak gezien als een privéconflict tussen twee gelijken, terwijl het in werkelijkheid vaak gaat om machtsmisbruik van mannen tegenover vrouwen. “Het ontbreekt aan bewustzijn dat genderongelijkheid een belangrijke oorzaak is van huiselijk geweld,” stelt de organisatie.

Het gevolg daarvan is dat beleid en hulpverlening vaak tekortschieten. Zo worden slachtoffers niet altijd goed beschermd en krijgen plegers soms te veel ruimte. GREVIO benadrukt dat overheden en instanties meer moeten investeren in preventie, scholing van professionals en een duidelijke visie op gendergerelateerd geweld.

Risico’s bij voogdij en contactverboden

Een ander groot probleem is volgens het rapport dat huiselijk geweld onvoldoende wordt meegenomen bij beslissingen over voogdij. Vrouwen en kinderen lopen daardoor het risico opnieuw te worden blootgesteld aan een gewelddadige partner of vader.

GREVIO stelt voor om vaker gebruik te maken van huis- en contactverboden om slachtoffers beter te beschermen. Ook moet er meer aandacht komen voor de veiligheid van vrouwen en kinderen tijdens en na echtscheidingen.

Bedenktijd schrikt slachtoffers af

De organisatie vraagt de Nederlandse regering bovendien om een einde te maken aan de bedenktijd bij aangifte van zedendelicten. Die periode, waarin slachtoffers nog mogen terugkomen op hun aangifte, zorgt er volgens GREVIO juist voor dat vrouwen minder snel aangifte durven te doen.

Daarnaast zijn er volgens het rapport nog altijd te weinig opvangplekken voor slachtoffers van geweld. Met name vrouwen die te maken krijgen met structureel huiselijk geweld of eergerelateerd geweld, vinden moeilijk onderdak.

Positieve ontwikkelingen

Toch ziet GREVIO ook lichtpuntjes. Nederland heeft de afgelopen jaren stappen gezet, zoals de invoering van de nieuwe zedenwet in 2024. Daardoor zijn meer vormen van seksueel grensoverschrijdend gedrag strafbaar geworden. Ook in de sportwereld is er vooruitgang geboekt op het gebied van preventie en bewustwording.

Urgentie na recente femicidezaken

Het onderwerp staat opnieuw hoog op de agenda na verschillende femicidezaken, waaronder de moord op de zeventienjarige Lisa eerder dit jaar. Die zaak leidde tot landelijke verontwaardiging en acties zoals ‘Wij eisen de nacht op’, waarmee vrouwen aandacht vroegen voor hun recht op veiligheid in de openbare ruimte.

Gemiddeld wordt in Nederland eens in de acht dagen een vrouw gedood, meestal door een (ex-)partner. Experts noemen dat cijfer “alarmerend hoog” en vinden dat de overheid meer moet doen om herhaling te voorkomen.

Oproep tot structurele verandering

GREVIO dringt erop aan dat Nederland geweld tegen vrouwen niet langer als een incident ziet, maar als een structureel maatschappelijk probleem. Dat vraagt om een samenhangende aanpak, met betere wetgeving, meer opvang en duidelijke bescherming voor slachtoffers.

“Zolang vrouwen zich niet veilig voelen in hun eigen huis of op straat, is er nog een wereld te winnen,” aldus het rapport.