Natuur- en klimaatdoelen Nederland 2050 haalbaar, maar enorme uitdaging

Nederland kan er in 2050 veel groener uitzien: met meer natuur, schoner water en meer biodiversiteit. Zo kan ons land voldoen aan de natuur- en klimaatdoelen voor 2050, zegt het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL). Maar de uitdaging is enorm en vraagt om grote veranderingen in landbouw en landgebruik.

PBL: politiek komt moeilijk in beweging

De huidige natuur- en klimaatdoelen blijven nog ver buiten bereik. Volgens het PBL lukt het de politiek niet om het ingewikkelde spanningsveld tussen landbouw en natuur te doorbreken. Daarom onderzocht het planbureau zelf twee mogelijke oplossingen om de doelen in 2050 te halen.

Twee scenario’s: technologie of natuur combineren met landbouw

Het PBL ziet twee hoofdroutes. De eerste richt zich op landbouwtechnologie. De tweede kiest voor natuurinclusieve landbouw, waarbij landbouw en natuur samengaan. In beide gevallen moet Nederland fors minder vee houden, vooral vanwege methaanuitstoot, een krachtig broeikasgas.

Om de klimaatdoelen te halen, moet de rundveestapel ongeveer halveren. Alleen dan kan Nederland de uitstoot genoeg verlagen.

Scenario 1: landbouw met geavanceerde techniek

In het technologische scenario verandert zo’n 150.000 hectare landbouwgrond in natuurgebied. Dat is bijna tien procent van het huidige areaal. Grote landbouwbedrijven produceren efficiënt en houden koeien het hele jaar binnen. Zo kunnen ze moderne staltechnieken optimaal gebruiken.

De productie blijft grotendeels op peil, maar de investeringen zijn enorm. De overheid moet strenger controleren en handhaven. “Koeien in de wei worden zeldzaam,” zegt PBL-onderzoeker Martijn Vink.

Scenario 2: landbouw verweven met natuur

Kiest Nederland voor natuurinclusieve landbouw, dan komt er 100.000 hectare natuur bij. Daarnaast wordt 650.000 hectare landbouwgrond extensiever gebruikt. Het landschap lijkt dan meer op dat van Oostenrijk of Zuid-Engeland: kleinschaliger, groener en met meer ruimte voor dieren en planten.

Boeren krijgen mogelijk subsidies of zoeken andere inkomstenbronnen om hun bedrijf draaiende te houden. Koeien blijven buiten, en ook varkens en kippen krijgen meer bewegingsruimte.

Overheid moet tempo fors verhogen

Om de natuur- en klimaatdoelen in 2050 te halen, moet Nederland sneller landbouwgrond aankopen, minstens twee tot vier keer zo snel als nu. Het PBL adviseert de oprichting van een staatscommissie waarin politici, wetenschappers en boeren samenwerken aan concrete oplossingen.