Meldingen van vergiftiging door afslankmiddelen bijna verdubbeld

Het aantal vergiftiging door afslankmiddelen is in 2025 bijna verdubbeld. Dat blijkt uit cijfers van het Nationaal Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC), die door het AD zijn opgevraagd. In de eerste tien maanden van dit jaar kwamen 105 meldingen binnen van mensen die ziek werden na het gebruik van afslankmedicatie zoals Ozempic of Saxenda. In dezelfde periode van 2024 waren dat nog 55 meldingen.

De stijging baart deskundigen zorgen, vooral omdat de meeste gebruikers de middelen zonder begeleiding van een arts nemen. Vaak worden de medicijnen online besteld of via-via verkregen. Volgens toxicoloog Antoinette van Riel van het NVIC zijn de cijfers slechts “het topje van de ijsberg”. “Wij krijgen alleen meldingen van mensen die zó ziek zijn dat ze medische hulp zoeken. Het werkelijke aantal gevallen van vergiftiging door afslankmiddelen ligt waarschijnlijk veel hoger,” zegt ze.

Mensen belanden op de spoedeisende hulp

De vergiftigingen leiden regelmatig tot ziekenhuisopnames. Veel gebruikers krijgen last van misselijkheid, braken en uitdroging. “Sommigen denken dat ze sneller afvallen door meer te spuiten dan voorgeschreven, maar dat vergroot juist het risico op bijwerkingen,” aldus Van Riel.

Bij verkeerd gebruik kunnen ernstige gezondheidsproblemen ontstaan, zoals leverontstekingen, nierfalen of oogproblemen. Omdat langdurig braken het lichaam uitput en het vochtgehalte verlaagt, kunnen sommige patiënten zonder behandeling zelfs levensgevaarlijk uitdrogen.

De middelen bevatten zogenoemde GLP-1-agonisten, stoffen die een natuurlijk hormoon in het lichaam nabootsen. Daardoor voelen gebruikers zich langer verzadigd en eten ze minder. Voor mensen met diabetes of obesitas kunnen de medicijnen effectief zijn, maar alleen onder strikt medisch toezicht.

Artsen en overheid waarschuwen voor risico’s

Het Deense farmaceutische bedrijf Novo Nordisk, producent van Ozempic en Saxenda, benadrukt dat de middelen uitsluitend op doktersrecept mogen worden gebruikt. “Deze medicijnen zijn geen snelle oplossing,” stelt het bedrijf.

Ook demissionair minister Bruijn van Volksgezondheid noemt het “zeer onverstandig” om afslankmedicatie online te kopen. “De dosering luistert nauw, en verkeerd gebruik kan ernstige gevolgen hebben. Voor het gebruik van dit soort medicijnen moet je altijd bij de huisarts zijn.”

Het Voedingscentrum waarschuwde eerder dat afslankmiddelen een laatste redmiddel moeten zijn. “Wie structureel gezonder wil leven, moet vooral aandacht besteden aan voeding en beweging,” aldus de organisatie.