Kinderen met ernstige astma komen vaker uit gezinnen met een laag inkomen

11 / 12 / 2025
als illustratie bij onderzoek naar kinderen met ernstige astma.

Uit nieuw onderzoek van het Emma Kinderziekenhuis in Amsterdam blijkt dat ernstige astma bij kinderen aanzienlijk vaker voorkomt in gezinnen met een laag inkomen. Ook gaat het vaak om kinderen die in een huurwoning wonen of een migratieachtergrond hebben.

Elk jaar worden ongeveer 2300 kinderen met ernstige astma in het ziekenhuis opgenomen, waarvan een deel zelfs op de intensive care belandt. De onderzoekers benadrukken dat er in de behandeling veel meer aandacht moet komen voor de leefomstandigheden van het kind, omdat die een grote invloed lijken te hebben op de gezondheid.

Onderzoek onder 4,5 miljoen kinderen

Het onderzoek werd geleid door kinderarts Berber Kapitein. In haar dagelijkse praktijk viel het haar op dat veel jonge patiënten met ernstige astma uit gezinnen met lage inkomens en slechte woonomstandigheden kwamen.

Om dit te onderzoeken analyseerde het team data van 4,5 miljoen Nederlandse kinderen tussen de 2 en 17 jaar. Daaruit kwam een duidelijk verband naar voren: kinderen uit armere gezinnen lopen een aanzienlijk hoger risico op ernstige astma.

Vijf regio’s zijn hotspots

Het onderzoek toont aan dat ernstige astma bij kinderen vooral veel voorkomt in vijf regio’s:

  • Haaglanden
  • Flevoland
  • Amsterdam-Amstelland
  • Rotterdam-Rijnmond
  • Kennemerland

Volgens Kapitein hebben kinderen uit de laagste inkomensklasse in deze gebieden 2,6 keer meer kans op een ic-opname dan kinderen uit de hoogste inkomensklasse. Een migratieachtergrond en wonen in een huurhuis vergroten dit risico verder.

Oproep: kijk verder dan alleen medicatie

Op dit moment krijgen alle kinderen dezelfde standaardbehandeling met dezelfde medicijnen. Kapitein pleit ervoor om de leefomgeving van het kind voortaan nadrukkelijker mee te nemen in de behandeling van ernstige astma. Slechte huisvesting, luchtkwaliteit en financiële stress kunnen volgens haar een grote rol spelen.

Vervolgonderzoek naar oorzaken

Hoewel het onderzoek duidelijke verbanden laat zien, zijn de daadwerkelijke oorzaken van ernstige astma bij kinderen nog niet bewezen. Daarom loopt er vervolgonderzoek naar onder meer:

  • De invloed van woonlocatie;
  • Het aantal bewoners per oppervlakte;
  • Het gebruik van gas in de keuken, wat invloed heeft op het binnenklimaat;
  • De rol van een migratieachtergrond, zoals taalbarrières of moeilijker toegang tot zorg.

Volgens Kapitein is het belangrijk om deze factoren beter te begrijpen, zodat kinderen met ernstige astma sneller de juiste ondersteuning en behandeling kunnen krijgen.