Waarom jongeren contant geld anders ervaren dan digitaal geld

Uit onderzoek blijkt dat bijna de helft van de jongeren van 16 tot en met 19 jaar een aankoop met contant geld als ‘gratis’ ervaart. De reden? Hun banksaldo blijft hetzelfde, waardoor het lijkt alsof er geen geld is uitgegeven. Dit leidt ertoe dat ze zichzelf onbewust voor de gek houden en soms creatieve excuses bedenken om hun uitgaven goed te praten.

Geldexcuses en onlogisch redeneren

Veel jongeren maken gebruik van zogeheten geldexcuses: redenen die niet helemaal kloppen, maar die ze gebruiken om aankopen te rechtvaardigen. Zo zien ze een aankoop als goedkoper als ze iets extra’s kopen om gratis verzending te krijgen. Ook denken ze dat een duur product uiteindelijk niet veel kost als het vaak wordt gebruikt. Uit het onderzoek blijkt bovendien dat meisjes vaker dit soort redeneringen toepassen dan jongens.

Volgens Marcel Zeelenberg, hoogleraar economische psychologie aan Tilburg University, delen mensen hun geld in gedachten op in verschillende ‘potjes’. Contant geld dat wordt uitgegeven, heeft geen directe invloed op het banksaldo. Daardoor lijkt het alsof er geen geld verloren gaat, terwijl dat natuurlijk wél het geval is. Zeelenberg waarschuwt dat dit soort denkpatronen kan leiden tot onverantwoord omgaan met geld.

Gevolgen voor financiële gewoontes

Door geldexcuses kunnen jongeren slechte financiële gewoontes ontwikkelen. Ze missen bijvoorbeeld de discipline om te sparen of verliezen het overzicht over hun uitgaven. Dit kan ervoor zorgen dat ze op lange termijn in de problemen komen. Daarom is het belangrijk dat jongeren leren om bewuster met geld om te gaan en kritisch naar hun eigen uitgaven te kijken.

Het onderzoek werd uitgevoerd in aanloop naar de Week van het Geld, een initiatief dat jongeren bewuster wil maken van hun financiële gedrag. Tijdens deze week krijgen ze les over verstandig omgaan met geld, zodat ze betere keuzes kunnen maken en gezonde gewoontes kunnen ontwikkelen voor de toekomst.

Lees ook Kosten van het rijbewijs in 2025: Duurder door inflatie