Europa ziet vooruitgang in aangepast Oekraïne vredesplan overleg

Het overleg rond een aangepast Oekraïne vredesplan overleg lijkt na een weekend van intensief diplomatiek verkeer de goede kant op te bewegen. Demissionair premier Dick Schoof spreekt zelfs van een “belangrijke mate van overeenstemming” tussen de betrokken partijen. Daarmee lijkt de eerste schok over het originele 28-puntenplan van Donald Trump enigszins te zijn gezakt.

Aanpassingen na stevige Europese kritiek

Het eerste voorstel van Trump werd in Europa ontvangen als een document dat vooral tegemoetkwam aan de wensen van de Russische president Poetin. Voor Oekraïne voelde het plan volgens Europese leiders als een bijna complete capitulatie. Daardoor organiseerden de VS, Oekraïne en Europese vertegenwoordigers op zondag een intensief overleg in Genève.

Tijdens dit overleg werd duidelijk dat de harde Thanksgiving-deadline van tafel is. Hierdoor ontstaat ruimte om een realistischer alternatief te ontwikkelen. Volgens Ursula von der Leyen ligt er inmiddels een “solide basis” voor verdere onderhandelingen.

EU en Oekraïne behouden zeggenschap

Een belangrijk uitgangspunt in het aangepaste Oekraïne vredesplan overleg is dat de EU en Oekraïne zelf beslissen over onderwerpen die hen direct raken. Denk aan sancties, toekomstige EU-lidmaatschappen en veiligheidsafspraken binnen de NAVO. Schoof benadrukt dat dit principe nu breed wordt gedragen.

Europees tegenvoorstel biedt nieuwe richting

Volgens bronnen van Reuters hebben Duitsland, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk zondag een tegenvoorstel ingebracht. Dit voorstel zou onder meer bepalen dat het Oekraïense leger in vredestijd mag bestaan uit 800.000 militairen, in plaats van de 600.000 die de VS eerder voorstelde. Ook wordt Russisch recht op ongeconquerd Oekraïens gebied geschrapt. Verder zouden omstreden NAVO-passages zijn verwijderd.

Voorzichtig optimisme, maar geen garanties

Hoewel de sfeer constructiever lijkt, blijft de grootste vraag hangen: wil Poetin überhaupt nog aan tafel komen? Schoof zegt dat de signalen wisselend zijn. Daarom benadrukt premier Tusk dat het proces delicaat is: niemand wil de VS of Trump van zich vervreemden.

Nederland speelt in het geheel een belangrijke rol, stelt Schoof. Tijdens zowel de G20-top in Zuid-Afrika als de EU-Afrika-top in Angola zat hij aan cruciale overlegtafels. Binnenkort volgt ook een digitale spoedvergadering van de Coalition of the Willing.

De EU wil ondertussen doorpakken. Voorzitter Costa wil volgende maand al een besluit over miljardensteun aan Oekraïne.